THUẬT NGỮ & CHẤT LƯỢNG

Lập bảng thuật ngữ dịch thuật: cách giảm những lần sửa lặp lại

Một bảng thuật ngữ tốt ghi nghĩa, ngữ cảnh và người phê duyệt. Không chỉ là danh sách hai cột được sao chép từ tài liệu cũ.

Biên soạn: LocalizeZone ·
Ghi chú và rà soát nội dung sách

Trả lời nhanh

Bắt đầu từ các thuật ngữ quan trọng và hay gây nhầm. Mỗi mục cần từ nguồn, cách dịch được duyệt, ý nghĩa hoặc ngữ cảnh và trạng thái xác nhận. Cập nhật có người chịu trách nhiệm để toàn bộ tài liệu dùng thống nhất.

Chọn thuật ngữ nào trước?

Ưu tiên tên sản phẩm, tính năng, bộ phận, quy trình và thuật ngữ kỹ thuật xuất hiện nhiều hoặc có ảnh hưởng lớn. Đừng đưa mọi từ thông thường vào bảng nếu chúng không tạo ra quyết định thực tế cho người dịch.

Một từ có nhiều nghĩa cần nhiều mục theo ngữ cảnh. Ví dụ “seal” trong tài liệu máy có thể chỉ bộ phận làm kín, còn trong hồ sơ có thể chỉ con dấu. Ép dùng một cách dịch cho mọi tình huống sẽ tạo sai nghĩa.

Mỗi dòng cần những trường gì?

  • Thuật ngữ nguồn và ngôn ngữ nguồn.
  • Cách dịch được duyệt cho từng ngôn ngữ đích.
  • Định nghĩa, ví dụ hoặc vị trí sử dụng.
  • Tên người hoặc bộ phận xác nhận và ngày cập nhật.
  • Trạng thái: đề xuất, đã duyệt hoặc không còn dùng.

Có thể thêm cách dịch cần tránh nếu thực tế từng gây nhầm. Với tên thương hiệu không dịch, ghi rõ quy tắc chữ hoa và cách thể hiện thay vì chỉ để trống cột đích.

Bàn tay rà soát hình vẽ và nội dung trong sách

Dùng tài liệu tham khảo như thế nào?

Các Microsoft Learn — Language resources gồm tài nguyên thuật ngữ và hướng dẫn phong cách ngôn ngữ. Chúng có thể hỗ trợ tra cứu, nhưng không tự quyết định cách gọi phù hợp cho sản phẩm riêng của doanh nghiệp.

Ưu tiên tài liệu đã được chủ dự án chấp thuận. Nếu tài liệu cũ có nhiều cách gọi, đừng chọn theo số lần xuất hiện; gửi danh sách khác biệt để đầu mối chuyên môn quyết định.

Ai duyệt và ai cập nhật?

Đặt một người tổng hợp đề xuất và một đầu mối có quyền xác nhận. Người dịch nêu ngữ cảnh; chuyên gia sản phẩm xác nhận ý nghĩa; quản lý dự án cập nhật bản dùng chung. Tránh để mỗi phòng ban tạo một bản riêng mà không ghi phiên bản.

Nếu đổi thuật ngữ giữa dự án, đánh dấu phạm vi phải sửa lại. Một quyết định mới có thể ảnh hưởng tiêu đề, hình minh họa và bản dịch đã bàn giao; cần xác định phần nào sẽ được cập nhật cùng đợt.

Kết hợp bảng thuật ngữ với quy tắc văn phong

Bảng thuật ngữ quyết định cách gọi; hướng dẫn văn phong quyết định cách diễn đạt. Ghi ngắn gọn về xưng hô, độ trang trọng, đơn vị, cách viết số, tên chức danh và câu trên nút thao tác.

Trước khi làm toàn bộ khối lượng, có thể thống nhất một phần mẫu đại diện. Khi mẫu và thuật ngữ đã được duyệt, đội ngũ có cơ sở rõ để triển khai các phần tiếp theo và đánh giá nhận xét một cách nhất quán.

Câu hỏi thường gặp

Bản dịch cũ có dùng làm thuật ngữ được không?

Có thể làm nguồn đề xuất. Cần kiểm tra còn đúng sản phẩm, ngữ cảnh và yêu cầu hiện tại hay không.

Có phải từ chuyên ngành chỉ có một cách dịch?

Không. Cách dịch có thể thay đổi theo nghĩa và ngữ cảnh; bảng thuật ngữ cần ghi rõ sự khác biệt đó.

Nguồn tham khảo

Các hướng dẫn chuẩn bị và ví dụ trong bài do LocalizeZone biên soạn. Những thông tin dẫn nguồn có liên kết ngay tại đoạn liên quan; bạn có thể xem tài liệu gốc bên dưới.

Trao đổi về dự án của bạn

Gửi tài liệu mẫu và các cách gọi doanh nghiệp muốn thống nhất. Chúng tôi sẽ trao đổi phần thuật ngữ cần xác nhận trước khi triển khai.

Bài viết liên quan